Publish Date: Thu, 16 Jul 2026 (15:16 IST)
Updated Date: Thu, 16 Jul 2026 (15:20 IST)
ಒಡಿಶಾದ ಪುಣ್ಯಕ್ಷೇತ್ರವಾದ ಪುರಿಯಲ್ಲಿ ಇಂದಿನಿಂದ ಜಗತ್ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಜಗನ್ನಾಥ ರಥಯಾತ್ರೆ ಅತ್ಯಂತ ವೈಭವದಿಂದ ಆರಂಭವಾಗಿದೆ. ದೇಶ-ವಿದೇಶಗಳ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಭಕ್ತರು ಜಗನ್ನಾಥ, ಬಲಭದ್ರ ಮತ್ತು ಸುಭದ್ರಾ ದೇವಿಯ ರಥೋತ್ಸವವನ್ನು ಕಣ್ಣುಂಬಿಕೊಳ್ಳಲು ಪುರಿ ಕಡಲತೀರದತ್ತ ಧಾವಿಸಿದ್ದಾರೆ. 'ರಥಾರೂಢಂ ಜಗನ್ನಾಥಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಪುನರ್ಜನ್ಮ ನ ವಿದ್ಯತೇ' ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯಂತೆ, ರಥದ ಮೇಲಿರುವ ಜಗನ್ನಾಥನನ್ನು ಒಮ್ಮೆ ದರ್ಶನ ಮಾಡಿದರೆ ಪುನರ್ಜನ್ಮ ಇರುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಭಕ್ತರ ದೃಢ ವಿಶ್ವಾಸ.
ರಥಯಾತ್ರೆಯ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ
ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಆಷಾಢ ಮಾಸದ ಶುಕ್ಲ ಪಕ್ಷದ ಬಿದಿಗೆಯ ದಿನದಂದು ಈ ರಥಯಾತ್ರೆ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ.
ದೇವಸ್ಥಾನದಿಂದ ಸೋದರತ್ತೆ ಮನೆಗೆ ಪಯಣ: ಶ್ರೀ ಜಗನ್ನಾಥನು ತನ್ನ ಅಣ್ಣ ಬಲಭದ್ರ ಮತ್ತು ತಂಗಿ ಸುಭದ್ರೆಯೊಂದಿಗೆ ಜಗನ್ನಾಥ ದೇವಸ್ಥಾನದಿಂದ (ಮುಖ್ಯ ಮಂದಿರ) ಹೊರಟು, ಸುಮಾರು 3 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ತನ್ನ ಸೋದರತ್ತೆಯ ಮನೆಯಾದ ಗುಂಡಿಚಾ ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಪ್ರಯಾಣ ಬೆಳೆಸುತ್ತಾನೆ.
9 ದಿನಗಳ ವಾಸ್ತವ್ಯ: ದೇವತೆಗಳು ಗುಂಡಿಚಾ ಮಂದಿರದಲ್ಲಿ 9 ದಿನಗಳ ಕಾಲ ವಾಸ್ತವ್ಯ ಹೂಡುತ್ತಾರೆ. ನಂತರ ಮರಳಿ ಮುಖ್ಯ ಮಂದಿರಕ್ಕೆ ಬರುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು 'ಬಹುಡಾ ಯಾತ್ರೆ' ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ.
2. ರಥಯಾತ್ರೆಯ ಪ್ರಮುಖ ವಿಶೇಷತೆಗಳು
ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಹೊಸ ರಥಗಳ ನಿರ್ಮಾಣ: ಈ ಯಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ಮೂರೂ ರಥಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷವೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹೊಸದಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ರಥಗಳ ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ಮೊಳೆ ಅಥವಾ ಲೋಹದ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಬಳಸದೆ, ಕೇವಲ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಮರದ ತುಂಡುಗಳು ಮತ್ತು ಹಗ್ಗಗಳಿಂದ ಮಾತ್ರ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಮೂರು ವಿಭಿನ್ನ ರಥಗಳು:
ನಂದಿಘೋಷ : ಇದು ಜಗನ್ನಾಥನ ರಥ. ಹಳದಿ ಮತ್ತು ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣದ ಈ ರಥ 16 ಚಕ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಎಲ್ಲಕ್ಕಿಂತ ದೊಡ್ಡದಾಗಿರುತ್ತದೆ.
ತಾಳಧ್ವಜ: ಇದು ಬಲಭದ್ರನ ರಥ. ಹಸಿರು ಮತ್ತು ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣದ ಈ ರಥಕ್ಕೆ 14 ಚಕ್ರಗಳಿರುತ್ತವೆ.
ದರ್ಪದಲನ : ಇದು ಸುಭದ್ರಾ ದೇವಿಯ ರಥ. ಕಪ್ಪು ಮತ್ತು ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣದ ಈ ರಥಕ್ಕೆ 12 ಚಕ್ರಗಳಿರುತ್ತವೆ.
ಛೇರಾ ಪಹನ್ರಾ : ಇದು ರಥಯಾತ್ರೆಯ ಅತ್ಯಂತ ಸುಂದರ ಆಚರಣೆ. ಪುರಿಯ ರಾಜರು (ಗಜಪತಿ ಮಹಾರಾಜರು) ಸ್ವತಃ ಬಂದು ಚಿನ್ನದ ಪೊರಕೆಯಿಂದ ರಥಗಳ ಮುಂದಿನ ಜಾಗವನ್ನು ಗುಡಿಸಿ, ಸುಗಂಧ ದ್ರವ್ಯವನ್ನು ಸಿಂಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ಭಗವಂತನ ಮುಂದೆ ರಾಜನಾಗಲಿ, ಸಾಮಾನ್ಯನಾಗಲಿ ಎಲ್ಲರೂ ಒಂದೇ ಎಂಬ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಇದು ಸಾರುತ್ತದೆ.
3. ರಥಯಾತ್ರೆಯ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಮಹತ್ವ
ಗರ್ಭಗುಡಿಯಿಂದ ಹೊರಬರುವ ದೇವರು: ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಭಕ್ತರೇ ದೇವರ ದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಒಳಗೆ ಹೋಗಬೇಕು. ಆದರೆ ಪುರಿ ಜಗನ್ನಾಥನ ಮಂದಿರಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ಜಾತಿ, ಧರ್ಮದ ಭೇದವಿಲ್ಲದೆ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಮುಕ್ತ ಪ್ರವೇಶವಿರಲಿ ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ, ದಯಾಮಯನಾದ ಜಗನ್ನಾಥನೇ ವರ್ಷಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ಗರ್ಭಗುಡಿಯಿಂದ ಹೊರಬಂದು ಭಕ್ತರಿಗೆ ದರ್ಶನ ನೀಡುತ್ತಾನೆ.
ಹಗ್ಗ ಎಳೆದರೆ ಪುಣ್ಯ: ರಥದ ಹಗ್ಗವನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸುವುದು ಅಥವಾ ಎಳೆಯುವುದು ಮಹಾ ಪುಣ್ಯದ ಕೆಲಸ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ಜನ್ಮಜನ್ಮಾಂತರದ ಪಾಪಗಳು ತೊಳೆದುಹೋಗುತ್ತವೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ ಇದೆ.
ಸದ್ಯದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ
ಪುರಿ ನಗರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತುತ ಹಬ್ಬದ ವಾತಾವರಣ ನೆಲೆಸಿದ್ದು, ಒಡಿಶಾ ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಜಗನ್ನಾಥ ಮಂದಿರ ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿ ಭಕ್ತರ ಸುರಕ್ಷತೆಗಾಗಿ ವ್ಯಾಪಕ ಭದ್ರತಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಕೈಗೊಂಡಿದೆ. ಇಡೀ ಜಗತ್ತಿನ ಕಣ್ಣು ಈಗ ಪುರಿಯ ಬಡಾದಾಂಡ (ದೊಡ್ಡ ರಸ್ತೆ) ಮೇಲಿದ್ದು, ಭಕ್ತರ ಜಯಘೋಷಗಳು ಆಕಾಶ ಮುಟ್ಟುತ್ತಿವೆ.
About Writer
ಕೃಷ್ಣವೇಣಿ ಕೆ
Completed bachelor degree in Journalism and communication in SDMC Ujire. 15 years of experience as journalist. Worked as sub editor and reporter. Specialties in sports, politics and entertainment.....
ಮತ್ತಷ್ಟು ಓದಿ