ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಎಂದ ತಕ್ಷಣ ನಮಗೆ ನೆನಪಾಗುವುದು ಆತನ ಬಾಲ್ಯದ ಚೇಷ್ಟೆಗಳು ಮತ್ತು 'ಬೆಣ್ಣೆ ಕದಿಯುವ' (ಮಾಖನ್ ಚೋರ್) ಲೀಲೆಗಳು. ಜಗತ್ತನ್ನೇ ಸೃಷ್ಟಿಸಿ, ಸಲಹುವ ಜಗನ್ನಾಥನಿಗೆ ಗೋಕುಲದ ಗೋಪಿಕೆಯರ ಮನೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಸಣ್ಣ ಗಡಿಗೆಯ ಬೆಣ್ಣೆಯನ್ನು ಕದಿಯುವ ಅಗತ್ಯವೇನಿತ್ತು? ಮೇಲ್ನೋಟಕ್ಕೆ ಇದು ತುಂಟ ಮಗುವಿನ ಆಟದಂತೆ ಕಂಡರೂ, ಇದರ ಹಿಂದೆ ಅತ್ಯಂತ ಗಂಭೀರವಾದ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ, ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಹಾಗೂ ಸಾಮಾಜಿಕ ರಹಸ್ಯ ಅಡಗಿದೆ.
ಶುದ್ಧ ಮನಸ್ಸು ಮತ್ತು ಭಕ್ತಿಯ ಸಂಕೇತ (ಬೆಣ್ಣೆಯ ತತ್ತ್ವ):
ಹಾಲು ಸಂಸ್ಕಾರಗೊಂಡು ಮೊಸರಾಗಿ, ನಂತರ ಮಥನ (ಕಡೆಯುವುದು) ಗೊಂಡಾಗ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಸಿಗುವುದೇ 'ಬೆಣ್ಣೆ'.
ಹಾಲು ಸಂಸಾರ ಹಾಗೂ ಲೌಕಿಕ ಜೀವನದ ಸಂಕೇತವಾದರೆ, ಮಥನ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ನಿಸ್ವಾರ್ಥ ಸಾಧನೆಯ ಸಂಕೇತ.
ಕಡೆದಾಗ ನೀರಿನಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕಗೊಂಡು ಮೇಲಕ್ಕೆ ತೇಲುವ ಶುದ್ಧ ಬೆಣ್ಣೆಯು 'ಶುದ್ಧ ಹಾಗೂ ಪವಿತ್ರವಾದ ಮಾನವನ ಮನಸ್ಸಿಗೆ' ಉಪಮೆ.
ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಕಡೆದ ಕಲ್ಮಶವಿಲ್ಲದ ಭಕ್ತರ ಮನಸ್ಸೆಂಬ 'ಬೆಣ್ಣೆಯನ್ನು' ಭಗವಂತ ತಾನಾಗಿಯೇ ಬಂದು ಕದ್ದು (ಸ್ವೀಕರಿಸಿ) ಅನುಗ್ರಹಿಸುತ್ತಾನೆ ಎಂಬುದು ಇದರ ರಹಸ್ಯ.
2. ದುಷ್ಟ ಶಕ್ತಿಗಳ ಆರ್ಥಿಕ ಶಕ್ತಿ ಕುಗ್ಗಿಸುವ ತಂತ್ರ (ಸಾಮಾಜಿಕ ಕ್ರಾಂತಿ):
ಗೋಕುಲದಲ್ಲಿ ಜನರು ಕಷ್ಟಪಟ್ಟು ತಯಾರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಬೆಣ್ಣೆ, ಹಾಲು ಹಾಗೂ ತುಪ್ಪವನ್ನು ಮಥುರೆಯ ಅರಸ, ಕ್ರೂರಿ ಕಂಸನಿಗೆ ಕಪ್ಪ ಕಾಣಿಕೆಯಾಗಿ ಕಳುಹಿಸಿಕೊಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.
ಗೋಕುಲದ ಪುಟ್ಟ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶಯುಕ್ತ ಬೆಣ್ಣೆ ಸಿಗದೆ ಅಪೌಷ್ಟಿಕತೆಯಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿದ್ದರು.
ಇದನ್ನು ತಡೆಯಲು ಕೃಷ್ಣನು ತನ್ನ ಗೋಪಾಲಕರ ಪಡೆ ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು, ಕಂಸನ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಬೇಕಿದ್ದ ಬೆಣ್ಣೆಯನ್ನು ಹಾದಿಯಲ್ಲೇ ಕದ್ದು ತನ್ನ ಗೆಳೆಯರಿಗೆ ಹಾಗೂ ಕಪಿಗಳಿಗೆ ತಿನ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದನು. ಇದು ಅನ್ಯಾಯದ ವಿರುದ್ಧ ಕೃಷ್ಣ ಮಾಡಿದ ಪ್ರಥಮ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕ್ರಾಂತಿ.
ಭಕ್ತನ ಅಹಂಕಾರ ಮತ್ತು ಬಂಧನದಿಂದ ಮುಕ್ತಿ:
ಗೋಪಿಕೆಯರು ಬೆಣ್ಣೆಯನ್ನು ಗಡಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಹಾಕಿ, ಎತ್ತರದ ಉಡಿಯಲ್ಲಿ (ಉರಿ) ಬಚ್ಚಿಡುತ್ತಿದ್ದರು. "ನನ್ನ ಬೆಣ್ಣೆಯನ್ನು ಕೃಷ್ಣನಿಗೆ ಸಿಗದಂತೆ ಮುಚ್ಚಿಡಬಲ್ಲೆ" ಎಂಬ ಅವರ ಅಹಂಕಾರವನ್ನು ಮುರಿಯಲು ಕೃಷ್ಣ ಬೆಣ್ಣೆ ಕದಿಯುತ್ತಿದ್ದ. ಭಗವಂತನಿಗೆ 'ತನ್ನದು' ಎಂಬ ಮಮಕಾರವಿಲ್ಲದೆ, ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಅರ್ಪಿಸಿದಾಗ ಮಾತ್ರ ಆತ ಪ್ರಸನ್ನನಾಗುತ್ತಾನೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಕೃಷ್ಣ ಜಗತ್ತಿಗೆ ಸಾರಿದ.
ದೈವಿಕ ಪ್ರೀತಿಯ ಬಂಧನ (ಯಶೋದೆಯ ಪ್ರೇಮ):
ಯಶೋದೆಯು ಬೆಣ್ಣೆ ಕದ್ದ ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ಕಲ್ಲಿನ ಒರಲಿಗೆ ಕಟ್ಟಿಹಾಕಲು ಯತ್ನಿಸಿದಾಗ, ತಾಯಿಯ ಪ್ರೀತಿ ಮತ್ತು ಭಕ್ತಿಯ ಮುಂದೆ ಜಗತ್ತಿನ ಕಣಕಣದಲ್ಲೂ ಇರುವ ಪರಮಾತ್ಮ ತಾನಾಗಿಯೇ ಬಂಧಿಯಾದ. ಭಗವಂತನನ್ನು ಅಧಿಕಾರ ಅಥವಾ ಅಹಂಕಾರದಿಂದ ಗೆಲ್ಲಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ, ಕೇವಲ ನಿಷ್ಕಲ್ಮಶ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಮಾತ್ರ ಬಂಧಿಸಬಹುದು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಈ ಲೀಲೆ ಸಾಕ್ಷಿ.
ಆದ್ದರಿಂದ, ಕೃಷ್ಣ ಕದ್ದದ್ದು ಕೇವಲ ಹಾಲಿನ ಉತ್ಪನ್ನವಾದ ಬೆಣ್ಣೆಯನ್ನಲ್ಲ; ತನ್ನ ಭಕ್ತರ ಹೃದಯ ಮತ್ತು ಅಹಂಕಾರವನ್ನು! 'ಮಾಖನ್ ಚೋರ್' ಎಂದರೆ ಭಕ್ತರ ಪಾಪ-ತಾಪಗಳನ್ನು ಕದ್ದು ಆನಂದ ನೀಡುವ ಕರುಣಾಮಯಿ ಎಂದರ್ಥ.
